De Haven van de Toekomst

Omschrijving

De Haven van de Toekomst

De wereld om ons heen verandert snel:  in 2050 zal onze economie voor een groot deel circulair zijn. Dat heeft grote invloed op onze logistieke processen en logistieke knooppunten. En dus op onze Havens. Bovendien gaat Smart Mobility zorgen voor nieuwe slimme vervoerssystemen. Verbindingen tussen havens en bedrijven onderling zullen onder andere daardoor op een heel andere manier worden ingevuld.

Deze ontwikkelingen betekenen dat de haven anno-nu sterk aan verandering onderhevig is en dat de Haven van de Toekomst een heel andere positie en rol in zijn omgeving gaat krijgen. Dat zullen alle betrokkenen in en rond de haven gaan merken. Van schipper tot havenbeheerder; van havenbedrijf tot omwonenden. 
 
Wat de toekomst exact gaat brengen is niet te voorspellen. Wij menen echter dat de Haven van de Toekomst zich in elk geval op de volgende gebieden gaat ontwikkelen:
  1. Duurzaam Havenbeleid
  2. Leefbaarheid
  3. Bereikbaarheid
  4. Flexibiliteit
  5. Energie
  6. Veiligheid
Een blik in de toekomst door de bril van Movares…
 
1. Duurzaam Havenbeleid
Veel binnenhavens werken nu nog als alleenstaande, op zichzelf gerichte havens met een relatief beperkt verzorgingsgebied; de focus ligt op de eigen omgeving. In de toekomst is er sprake van havenregio’s waar een hechte onderlinge samenwerking heerst tussen de havens in de regio. De samenwerking zal vooral te merken zijn ten aanzien van bedrijfsvestigingen. Maar beheer, onderhoud, bouwen en ontwikkelen zijn daar de logische gevolgen van. De vorming van de Regionale Havengebieden waarbij verschillende havens onder 1 vlag werken zal een positief effect hebben op de werkgelegenheid. 
 
Een Havenregio is veel interessanter voor de vestiging van bedrijven omdat de havens zich veel meer gaan richten op een specialisatie die voor die haven interessant is én die bijdraagt aan de totale service en dienstverlening van de Regio. Bedrijven kunnen onderling veel meer van elkaar profiteren. Op deze manier zullen binnen de havenregio dedicated havens gaan ontstaan zoals “Port of Agriculture”, “Port of Energy”, “Port of Nature”etc. Bijkomend voordeel is dat havengebieden veel beter in de omgeving zijn in te passen. Ook de omgeving profiteert op die manier meer van hun havengebied.
 
Een groot voordeel van de samenwerking is dat er meer budget zal komen voor het beheer en onderhoud van de haven omdat er beter gestuurd kan worden op wat belangrijk is. Tegelijkertijd zal er veel meer aandacht komen voor duurzame ontwikkelingen omdat de handen ineen kunnen worden geslagen. Dit alles zal de bedrijvigheid doen toenemen waardoor de vraag naar vervoer over water zal groeien. 
 
Movares kan havens helpen de verschillende belangen en standpunten te identificeren, als onderdeel van het strategisch omgevingsmanagement en assetmanagement. Samen met de havenpartners kunnen er dan gerichte en duidelijke keuzes in de keten worden gemaakt. Hiertoe behoren onder andere het bepalen van de juiste duurzaamheiddoelstellingen die noodzakelijk zijn om de beheerstrategie vast te stellen. 
 
2. Leefbaarheid
De Haven van de Toekomst is een haven waar veel aandacht is voor de leefbaarheid van mens en dier in het gebied. Dit zal zichtbaar worden door de inpassing van de industrie in de leefomgeving. De aanwezigheid van hoogwaardige industrie en het afschermen van geur- en lawaaiveroorzakende processen zijn daarbij een basis. Overlast voor de omgeving wordt daardoor beperkt en maakt een prettig verblijfsklimaat voor alle gebruikers mogelijk.
 
Havengebieden worden compacter en het wordt mogelijk om andere invullingen aan de ruimte te geven waarmee een relatie met de omgeving kan worden gelegd, zoals wonen en recreëren. Er komt meer groen in de haven en het water wordt ingezet om de belevingswaarde, het milieu en het ecologisch milieu te versterken. Voor zowel de schippers, het walpersoneel in de haven en de directe omgeving ontstaat zo een gezonder en prettiger milieu om te verblijven en te ontmoeten. De extra aandacht voor natuurwaarden en inrichting draagt bij aan de ruimtelijke kwaliteit van de Haven en het havengebied. Het havengebied gaat een integraal onderdeel vormen van het totale stedelijk weefsel.
 
Movares kan helpen bij de duurzame inrichting van havengebieden door plannen te maken waarin logische verbindingen in het gebied worden bepaald en waarbij de natuurwaarden, de omgevingskwaliteit en sociale veiligheid op een hoge plaats staan. Met onze moderne communicatiemiddelen zoals Virtual Reality en Mixed Reality, waarmee wij als organisatie erg sterk zijn in de branche, brengen wij het gebied vooraf tot leven zodat het voor gebruikers en de omgeving helder is wat de meerwaarde van het gebied wordt.
 
3. Bereikbaarheid
De grote onderlinge samenwerking tussen de havens in de Regio gaat zorgen voor een verhoogde behoefte aan verbindingen tussen de havens. Nieuwe vormen van productiemethoden zoals 3D-printing zullen daar een belangrijke rol in spelen. De opkomst van 3D-printers maken het interessanter om eindproducten lokaal te produceren omdat productiekosten (als gevolg van minder arbeid) omlaag gaan. Dat leidt tot minder transport van producten die nu nog veelal per container over zee vanuit Azië worden vervoerd. Dat kan volgens berekeningen leiden tot een daling van het vervoersvolume over de lange afstand met maar liefst 37%. Tegelijkertijd zal echter de vraag naar grondstoffen en halffabricaten voor met 3D-printers geproduceerde artikelen fors toenemen. Die binnenlandse toename is een positieve ontwikkeling voor de binnenvaart. 
 
Tegelijkertijd zien we dat de ontwikkelingen op Smart Mobility ons gaan brengen richting snelle zelfvarende shuttles tussen de havens onderling die op relatief korte afstand van elkaar liggen. Voor de grotere afstand zal de bemande binnenvaart echter blijven bestaan waarbij wel sprake is van meer standaardisatie en platooning, gebaseerd op de te vervoeren goederen. Binnenvaartschepen zullen hier meer en meer op aangepast gaan worden. 
 
Een Havenregio wordt één groot effectief en efficiënt vervoers­knooppunt waar alle vormen van transport aanwezig zijn. Synchromodaal vervoer zal dan ook verder ontwikkeld worden met een centrale rol voor de binnenvaart vanwege de blijvende duurzame voordelen. Om als binnenvaart het meest duurzame transportmiddel te blijven zal nog een grote ontwikkeling plaatsvinden ten aanzien voortstuwingssystemen, energievoorzieningen aan boord en automatische aansturing. Hierbij zullen alternatieve brandstoffen en energieproducerende processen een belangrijke rol gaan spelen. 
 
Movares brengt vervoersbehoeften en vervoersprognoses in beeld, maakt vervoersberekeningen, stelt doorstroommodellen op en leidt opdrachtgevers vervolgens naar realisatie van de infrastructuur. 
 
4. Flexibiliteit
Het besef dat niets voor eeuwig is neemt hand over hand toe en de dynamiek in bedrijfsvestiging draagt daar in grote mate aan bij. Een flexibele inrichting is daarom een belangrijk kenmerk van het toekomstige Havengebied. 
 
Kademuren kunnen eenvoudig worden verlengd of ingekort al naar gelang de noodzaak of het soort goederen dat moet worden over geslagen. Door mobiele kadeconstructies, die magnetisch kunnen worden verankerd, kunnen bedrijven een flexibele keus voor overslag maken. 
 
Kadeconstructies hebben bovendien meerdere functionaliteiten zodat naast de afmeerfunctie ook ruimte wordt geboden aan afgeschermde productieprocessen, parkeervoorzieningen of ondergrondse opslag van bijvoorbeeld LNG. 
 
In perioden dat productie of aanvoer van materialen op een lager pitje staat, kan door de flexibele inrichting een andere invulling worden gegeven aan de haven. Zo kunnen ook vormen van recreatie een tijdelijke plek vinden in het industrieel havengebied. 
 
Hierdoor krijgen we in havengebieden vaker te maken met een veranderde situatie. Tegelijkertijd zal er ook sprake zijn van nieuwe middelen voor afmeren waaronder magneetsystemen.
 
Movares helpt met de keuzes en uitwerking om de flexibiliteit in de haven te kunnen invullen. Wij leveren daarvoor de expertise op waterbouwkundig en civiel gebied maar ook de conditionerende en planologische kennis. Tegelijkertijd kunnen we helpen bij het in kaart brengen van typologieën van bedrijven en terreinen om zo flexibel te kunnen inspelen op toekomstige ontwikkelingen (zonering of clustering).
 
5. Energy
De energietransitie in de Haven is een feit; dat merken we nu al. Er wordt al veelvuldig gebruik gemaakt van zon, wind en water als energiebron maar ook uit levende natuurlijke bronnen (biomassa). Bedrijven in het Havengebied gebruiken steeds minder energie door slimmere bedrijfsprocessen waarbij het gaat om het terugwinnen van grondstoffen en energie uit afval, basis- en reststromen (circulaire economie). Veel productieprocessen in bedrijven leiden op deze manier tot een energieopbrengst waarmee de omgeving of andere bedrijven kunnen worden voorzien van warmte- en energiestromen. Deze ontwikkelingen op het gebied van Energy zorgen er voor dat de Haven van de Toekomst energieneutraal gaat opereren en dat in productie-intensieve gebieden zelfs sprake is van energieleverende havens.
 
De haven van de Toekomst vormt daardoor een bron van energie voor de omgeving en de bedrijven in het havengebied.  Walstroom zal hier eveneens door kunnen worden gevoed.
 
6. Veiligheid
De Haven van de Toekomst draagt in belangrijke mate bij aan de algehele veiligheidsbeleving in de omgeving; veiligheid voor mens, natuur en omgeving speelt een belangrijke rol in de inrichting van het havengebied. De haven van de Toekomst is geen gebied met een hek er omheen maar een gebied dat integraal onderdeel uitmaakt van zijn omgeving waardoor de algemene veiligheid wordt verhoogd.
 
Vele mensen zijn werkzaam in deze bedrijvige omgeving waar veel overslag en transport plaatsvindt. De rol van ICT is erg groot; veel overslagprocessen zijn geautomatiseerd en de menselijke bewegingen tussen overslag- en transportactiviteiten worden geminimaliseerd.
Risicovolle industrieën worden door de clusterfocus bijeen gebracht in een beheerst gebied binnen de Havenregio. Vele gevaarlijke stoffen worden bovendien via leidingen naar deze gebieden getransporteerd. Hierdoor is er nog slechts sprake van een beperkt veiligheidsrisico op het woon-, werk- en leefklimaat. 
De Haven van de Toekomst speelt daarnaast ook een belangrijke rol bij het vraagstuk van de klimaatadaptatie. Overstromingsgevoelige gebieden zijn zodanig ingericht dat waterstijgingen geen invloed zullen hebben op bedrijfsprocessen zodat de maatschappij geen hinder ondervindt. Vitale bedrijfsonderdelen en vitale infrastructuur zijn op veilige hoogte onder gebracht of zijn voorzien van een waterdichte onderlaag. 
 
Movares heeft specifieke kennis op het gebied van klimaatadapatie en kan daardoor de juiste veiligheidsafwegingen maken. Ten aanzien van Veiligheid en Gezondheid is Movares de specialist en kunnen wij adviseren op het volledige gebied dat betrekking heeft op ‘Human Factors’. Zo kunnen wij gezamenlijke veiligheidsregels voor het Havengebied opstellen, kunnen we de inrichting van controlekamers in havengebieden verzorgen én kunnen we invulling geven aan het interfacemanagement (man-machine interface). 
 
Tot slot
Movares is specialist op ruimtelijke planontwikkeling en richt zich op een Duurzame, Veilige en Gezonde haven. Op alle bovenstaande gebieden kan Movares adviseren.
 
Meer informatie:
Bart Bouwens, Movares-Water
bart.bouwens@movares.nl
telefoon: 06-53106545
 

Neem contact op